Alkohol bezglutenowy – jaki wybrać?

Piwo, wino, wódka, whisky, rum czy inny trunek – co wybrać na imprezie, jeśli jesteś na diecie bezglutenowej? Zdziwisz się, ale w tym przypadku Twój wybór jest niemal tak duży, jak osób bez żadnych restrykcji żywieniowych. Okazuje się, że nawet osoby z celiakią mogą pić chociażby czystą wódkę (również taką, która powstała na bazie pszenicy czy żyta). Głównym problemem pozostaje jednak standardowe piwo. Sprawdź, jak wybrać alkohol bezglutenowy i gdzie go kupić!

Uwaga! Alkohol jest przeznaczony tylko dla osób pełnoletnich. Dodatkowo nawet jego minimalna dawka działa szkodliwie na organizm. 

Jaki alkohol jest bezglutenowy?

Dieta bezglutenowa wiąże się z wieloma restrykcjami. Wbrew pozorom wcale nie ogranicza jednak aż tak wyboru alkoholu – procenty gluten free są powszechnie dostępne właściwie w każdym sklepie. Niektóre z nich to napoje naturalnie bezglutenowe (np. wina bez dodatków), a inne zostają automatycznie pozbawione tego składnika w procesie produkcji (np. czyste wódki czy whisky). 

Jak podkreślają eksperci z Polskiego Stowarzyszenia Osób z Celiakią i na Diecie Bezglutenowej:

„[…] w procesie przemysłowej destylacji i rektyfikacji alkoholu wiele substancji, w tym białka (gluten), jest usuwanych i nie znajdziemy ich w produkcie końcowym” [1].

Które alkohole można podać na imprezie bezglutenowej i na co zwrócić uwagę, szukając w sklepie propozycji np. dla celiaka czy alergika?

Piwo bezglutenowe

Standardowe piwo zawiera gluten, z czym niestety muszą pogodzić się wszyscy miłośnicy tego złocistego trunku. Nie jest alkoholem destylowanym (powstaje w procesie fermentacji), a jego bazą jest słód ze zboża.

Poszerza się jednak oferta piw bezglutenowych, które na etykiecie mają wyraźne oznaczenia dla konsumentów. Znajdziesz tam napis „bezglutenowy”, a w przypadku produktów certyfikowanych – również symbol Przekreślonego Kłosa. Na półkach (głównie tych internetowych) można również znaleźć piwo bezglutenowe smakowe, np. malinowe, miodowe czy bananowe. 

Przykłady piw bez glutenu:

• Kormoran Jasny Bezglutenowy,
• Edelmeister Gluten Free,
• Piwo Kultowe Bez Glutenu,
• Browar Jana Piwo Bezglutenowe,
• Połczyn Bezglutenowe,
• Bezglutenowy Jasny Lager Browar Maryensztadt.

Wino bezglutenowe

Wszystkie niearomatyzowane, klasyczne wina (wytrawne, półwytrawne, półsłodkie, słodkie) są co do zasady bezglutenowe – wytwarza się je na bazie winogron oraz innych składników gluten free. Jeśli jednak wino jest w jakiś sposób aromatyzowane czy smakowe, może zawierać dodatki z glutenem (chociażby zanieczyszczone przyprawy). 

Wódka bez glutenu

Wódka jest alkoholem destylowanym, co oznacza, że zostaje naturalnie pozbawiona glutenu. Wódką bezglutenową jest więc niemal każda czysta propozycja – oprócz dość popularnych (szczególnie na prezent czy na wesele) produktów z kłosem. Warto uważać też na wyroby smakowe i z różnymi dodatkami.

Inne mocne alkohole bez glutenu

Mocne, czyste alkohole – takie jak whisky, rum, tequila, brandy, koniak, bourbon czy gin – to napoje bezglutenowe. Podobnie jak w przypadku wódki ryzykowne mogą być jedynie opcje smakowe i aromatyzowane. 

Alkohol bezglutenowy – tabela 

Alkohole bezglutenowe	Alkohole ryzykowne (niektóre mogą mieć gluten)	Alkohole z glutenem
Piwo bezglutenowe (również smakowe)	Likier, nalewka	Zwykłe piwo (również smakowe)
Wino bez dodatków (również musujące)	Wino aromatyzowane	Wódka z kłosem w butelce
Cydr klasyczny	Cydr aromatyzowany
Miód pitny bez dodatków	Miód pitny aromatyzowany
Czyste mocne alkohole (np. wódka, whisky, gin, koniak)	Mocne alkohole smakowe i aromatyzowane (np. wódka, whisky, gin, koniak)
Domowy alkohol bezglutenowy wyprodukowany przez Ciebie (gdy znasz skład w 100%)	Gotowe drinki w puszkach / butelkach
	Domowy alkohol wyprodukowany przez innych (np. bimber, nalewka)

Opracowanie własne na podstawie [1], [3].

Jak sprawdzić, czy alkohol ma gluten?

Co do zasady producent ma obowiązek wskazać, czy w jego wyrobie znajdują się zboża z glutenem (np. pszenica czy żyto). Mówi o tym Rozporządzenie Parlamentu Europejskiego i Rady (UE) nr 1169/2011 z dnia 25 października 2011 r. w sprawie przekazywania konsumentom informacji na temat żywności [2]. 

Wśród wyjątków znajdują się jednak m.in. „zboża wykorzystywane do produkcji destylatów alkoholowych”. Co to oznacza w praktyce? Alkohole poddane destylacji (np. wódka, gin, whisky czy brandy) nie muszą mieć żadnych oznaczeń. Proces destylacji i tak pozbawia je glutenu.

Bezglutenowa Mama na swoim blogu zwróciła również uwagę, że:

„Jeśli na etykiecie są podane jakiekolwiek alergeny, np. mleko, żółtka jaj, a nie pojawia się tam gluten, pszenica, żyto czy owies, to alkohol jest bezpieczny [3]”.

Pamiętaj! Zgodnie z obowiązującym prawem przetworzone produkty (z alkoholi to piwo, bo opcje destylowane wyłączono z tego obowiązku) mogą zostać opisane jako „bezglutenowe” tylko wtedy, gdy spełniają rygorystyczne normy. Jeśli chcesz wiedzieć więcej o oznaczeniach, które znajdziesz na produktach gluten free, sprawdź artykuł: Certyfikowana żywność bezglutenowa – czy warto płacić za nią więcej?

PIWO	WINO, MIÓD PITNY, CYDR	WÓDKA I INNE MOCNE ALKOHOLE	LIKIER, NALEWKA
Wybieraj tylko produkty oznaczone jako bezglutenowe.	Wybieraj produkty bez dodatków, a jeśli chcesz kupić opcje smakowe/aromatyzowane, dokładnie przeanalizuj etykietę i skład.	Wybieraj produkty bez dodatków, a jeśli chcesz kupić opcje smakowe/aromatyzowane, dokładnie przeanalizuj etykietę i skład.	Zawsze dokładnie analizuj etykietę i skład.

Zanieczyszczenie glutenem. Na co jeszcze uważać podczas zakupów, w barze czy na imprezie?

Wielu osobom na diecie bezglutenowej (szczególnie tym, które chorują na celiakię) szkodzi nawet minimalna ilość glutenu. Co jest kluczowe: oprócz wiedzy na temat dozwolonych produktów oraz czytania etykiet?

1. Unikaj alkoholi produkowanych domowymi sposobami – od znajomych, z jarmarków czy przydomowych sklepików. Nie masz pewności, co znajduje się w składzie i w jakich warunkach powstały.
2. Wybieraj raczej znane marki – które częściej kontrolują produkcję i minimalizują ryzyko błędów czy zanieczyszczeń.
3. Uważaj na kolorowe drinki (szczególnie na imprezach) – owoce mogły być krojone na desce, na której wcześniej znajdowało się pieczywo. Użyte syropy, przyprawy i inne dodatki mogą z kolei mieć w swoim składzie gluten.
4. W barach i restauracjach wybieraj proste opcje – najlepiej, by alkohol był lany bezpośrednio z butelki (bez możliwości zanieczyszczenia po drodze).
5. Zwracaj uwagę na słomki – coraz częściej można spotkać rurki makaronowe, które są ekologicznym zamiennikiem dla plastikowych czy papierowych opcji. 

Dlaczego zwykłe piwo zawiera gluten?

Już wiesz, że piwo jest alkoholem powstającym jako efekt fermentacji. W jego składzie znajdziesz słód zbożowy (np. pszeniczny, żytni, jęczmienny). Zwykłe opcje zawierają więc gluten i mogą być bardzo szkodliwe m.in. dla osób z celiakią.

Piwa bezglutenowe również jest wytwarzane na bazie słodu, jednak w tym przypadku producent redukuje ilość glutenu w trakcie procesów produkcyjnych. Jeśli na etykiecie znajdziesz odpowiednie oznaczenie, masz pewność, że ilość glutenu jest dozwolona. 

Uważaj też na takie piwa, które wydają się naturalnie pozbawione glutenu, np. piwo ryżowe. Bezglutenowe jest tylko to, którego skład jest jasny. Przykład? W 2013 roku na rynku pojawiło się piwo Jasne Ryżowe. Producent w oświadczeniu wskazał jednak, że „podczas warzenia naszego piwa używany jest słód jęczmienny, który zawiera gluten” [4].

Alkohol bezglutenowy – gdzie kupić?

Wysokoprocentowe czyste alkohole i wina kupisz niemal w każdym sklepie, nawet osiedlowym. To samo dotyczy napojów smakowych i aromatyzowanych, likierów czy nalewek. Największym problemem jest jednak piwo bezglutenowe. Gdzie kupić taki trunek?

Osoby na diecie bezglutenowej dzielą się swoimi wskazówkami na grupach i forach. Oprócz specjalistycznych sklepów z alkoholami złoty napój można znaleźć w większych supermarketach. Większy wybór czeka w sklepach internetowych, które mają na stanie także piwa bezglutenowe smakowe.

Niektórzy zaopatrują się w piwo bez glutenu podczas zagranicznych wyjazdów, szczególnie do Czech czy Słowacji. Za granicą znajdziesz również piwo 0 bez glutenu, które w Polsce nie jest tak łatwo dostępne. 

Bezglutenowe drinki – poznaj 4 przepisy na popularne napoje

Już wiesz, że wiele alkoholi nie zawiera glutenu – możesz więc bezpiecznie używać ich do drinków. Oto 5 przepisów na klasyczne napoje alkoholowe (składniki na 4 porcje), z którymi przygotujesz bezglutenową imprezę!

Mojito [5]:

• biały rum – 200 ml,
• limonka – 2 sztuki,
• mięta – kilkanaście listków,
• woda gazowana – 100 ml,
• brązowy cukier – 4 łyżeczki (lub więcej),
• kruszony lód.

Aperol Spritz [6]:

• prosecco – 360 ml,
• Aperol – 240 ml,
• woda gazowana – 120 ml,
• czerwona pomarańcza – 4 plastry.

Sex on the beach [7]:

• czysta wódka – 160 ml,
• likier brzoskwiniowy – 80 ml,
• sok pomarańczowy – 160 ml,
• sok z żurawiny – 160 ml,
• kostki lodu.

Pina colada [8]:

• sok ananasowy – 480 ml,
• rum kokosowy – 240 ml,
• śmietanka – 120 ml,
• sok z limonki – 4 łyżeczki,
• kostki lodu.

Uwaga! Jeśli jesteś gospodarzem i chcesz przygotować bezglutenowe drinki gościom – uważaj na ewentualne zanieczyszczenie. Niebezpieczne mogą być np. nieumyte deski do krojenia czy fartuch brudny z mąki. Najbezpieczniejszą opcją jest ponadto podanie również potraw bezglutenowych (aby menu bez glutenu nie miało przypadkowego kontaktu z glutenem). 

Najczęstsze pytania i odpowiedzi o alkohol bezglutenowy

Co jeszcze warto wiedzieć o bezglutenowym alkoholu? Sprawdź odpowiedzi na najczęściej zadawane pytania.

Czy wino jest bezglutenowe?

Zwykłe wino (także musujące) jest bezglutenowe – ze względu na składniki, które używa się do jego produkcji. Gluten może być jednak zawarty w napojach winnych, produktach smakowych i aromatyzowanych. 

Jaka wódka jest bezglutenowa?

Czysta wódka – nawet jeśli bazuje na zbożach – to produkt bezglutenowy, ponieważ gluten jest usuwany w procesie destylacji. Wyjątkiem są butelki z kłosem. Wódki smakowe i aromatyzowane mogą zawierać gluten (ze względu na użyte dodatki), jednak często również są bezglutenowe.

Czy alkohol może powodować nietolerancję glutenu?

Jeśli w alkoholu znajduje się gluten, może spowodować dolegliwości u osób z alergią, celiakią lub nieceliakalną nadwrażliwością na gluten. Szczególnie uważać muszą chorzy na celiakię, którym szkodzą nawet niewielkie ilości glutenu.

Kuchnia bezglutenowa wiąże się z wieloma restrykcjami, a osoby unikające glutenu są przyzwyczajone do regularnej kontroli kupowanych produktów. Także w przypadku alkoholu dokładnie sprawdzaj więc etykietę i analizuj skład. Dzięki dostępnym opcjom (np. piwa, wina i wódki bez glutenu) z łatwością zorganizujesz jednak imprezę bezglutenową!

Źródła:

[1] www.celiakia.pl/wolno-czy-nie-wolno-alkohole-w-diecie-bezglutenowej/

[2] www.eur-lex.europa.eu/legal-content/PL/TXT/?uri=celex%3A32011R1169

[3] www.bezglutenowamama.pl/jakie-alkohole-sa-bez-glutenu-sylwester-2022

[4] www.facebook.com/celiakia/posts/kompania-piwowarska-jest-producentem-piwa-jasnego-ry%C5%BCowego-kt%C3%B3re-niedawno-pojawi/10151560050278513/

[5] www.kwestiasmaku.com/przepis/mojito

[6] www.aperol.com/pl-pl/aperol-spritz-drink/

[7] www.aniagotuje.pl/przepis/sex-on-the-beach-drink

[8] www.aniagotuje.pl/przepis/pina-colada

www.bezglutenowamama.pl/bezglutenowe-piwa-bezalkoholowe-0-gdzie-kupic

www.bezglutenowyblog.pl/alkohole-na-diecie-bezglutenowej/

www.bezglutenowamama.pl/test-bezglutenowego-piwa-tylko-u-bezglutenowej-mamy

www.przekreslonyklos.pl/wp-content/uploads/2024/07/Wykaz-produktow-licencjonowanych_15.07.2024.pdf